Brommen met Phil Niblock
Fotografie: Maurits van Hout
Dag In de Branding nummer 11 duurde maar liefst 12 uur. Op 14 maart 2009 vinden er in de middag optredens op de Grote Markt en in Korzo5Hoog plaats en afsluitend in het Paard van Troje. Als afsluiting is er een divers programma die veel van de luisteraar vergt.
Het startschot van het avondprogramma wordt gegeven door een optreden van Ensemble Klang en Trio Scordatura die beiden muziek spelen van componist Phil Niblock.
Niblock houdt van hard. Hij is een toonkunstenaar die het zoekt in vooral de lage klanken. Veel bromgeluid staat mij vanavond te wachten. Ook wordt mij aangeraden om niet op één plaats te blijven zitten. Rondlopen is het advies om op diverse plekken in de zaal een andere ervaring van de akoestiek te beleven.
Op de achtergrond draaien films. De filmbeelden die ik krijg voorgeschoteld gaan over ambachten uit de minder bedeelde landen in de wereld. Ambachten zoals de visserij en de landbouw. Het zijn beelden uit de serie ‘The Movement of People Working’ die Niblock tussen 1973 en 1991 opnam. De composities die gespeeld worden, passen goed bij de filmbeelden. Verstilde muziek bij een verstild beeld.
Het start met “Parker’s Altered Mood”; twee saxofoons van Ensemble Klang die een onophoudelijke toon voortbrengen. Een toon die na lange tijd horen op mij benauwend werkt. Na een onopvallend weggaan van de saxofonisten bewerken twee andere muzikanten van Ensemble Klang de vleugel die klaarstaat. Zij spelen niet op de toetsen. Nee, beide muzikanten, ieder met een snaar in de handen, bewegen hun snaren langs de pianosnaren aan de binnenkant. Het ziet eruit als een goede flos beurt bij de tandarts. Op deze manier brengen zij een onheilspellend zelfs dreigend geluid voort. De compositie heet “Pan Fried 11”.
Al wegstervende neemt Trio Scordatura het klankenspel over met de compositie “Three Orchids”. Viool toetsen, computer en ééntonig gezang laten een monotoon stofzuigergeluid horen. Langzaamaan verdwijnen voor mij de klanken naar de achtergrond. Ik ben mij er pas weer van bewust als het aanzwelt of zachter wordt.
Vervolgens spelen Ensemble Klang en Trio Scordatura gezamenlijk “Disseminate”. Zij brengen steevast een monotoon geluid voort, net weer iets anders dan de andere composities. Nu met een beetje meer zang en een extra keyboard. Een monotone klank in één ritme. Eigenlijk is dit geen ritme.
Als luisteraar gaan de composities naadloos in elkaar over. Slechts door een miniem detail merk ik dat de compositie verandert en vraag mij dan af of er een nieuw stuk start of dat het slechts een wijziging binnen hetzelfde muziekstuk is. Wat betreft de harde klanken waar Niblock over spreekt: dat vond ik wel meevallen. Het is maar wat je gewend bent en zelf onder “hard” verstaat.
